Zondag 29 mei / 14.30 uur / Beurs van Berlage Amsterdam /
VPRO Vrij Denken Festival

Zondagmiddag treedt Lunapark op tijdens het Vrij Denken Festival van de VPRO, in de Beurs van Berlage te Amsterdam. Meer dan zestig smaak- en opiniemakers komen die dag samen om een ode te brengen aan het vrije denken. Met onder andere Wim de Bie, Adriaan van Dis, Esther Gerritsen, Connie Palmen, Jelle Brandt Corstius en Wilfried de Jong. Tijdens het festival kunnen bezoekers onder andere genieten van theater, columns, debatten, documentaires, kunst en veel muziek. Het Vrij Denken Festival is live te volgen op Cultura24, op Radio 1 en op Radio 6.

De muziek van Aphex Twin en Massive Attack leek Lunapark de muziek bij uitstek bij een feestje van een 85-jarige die nog steeds rondhupst als een jong hoentje. Als kers op de taart voert het ensemble Langzame Verjaardag van Louis Andriessen uit: een ambient verjaardagscanon van tijdloze schoonheid.

Het Parool, Erik Voermans (4 van 5 sterren)

Lunapark is één van de leukste en inspirerendste ensembles voor nieuwe muziek van deze tijd. Met speels gemak spelen ze op hoogwaardig niveau muziek uit alle denkbare genres. Aan hiërarchische ommuringen doen ze niet. Steve Reich is net zo interessant voor ze als, pakweg, Aphex Twin. De groep komt uit Brabant, en dat kunnen ze natuurlijk ook niet helpen, maar vanwege de sterke gerichtheid op Amsterdam van oprichters Arnold Marinissen en Anthony Fiumara zijn ze met hun opbeurende projecten gelukkig ook regelmatig hier te horen. Hun nieuwste project, Performancers für Liebhaber, was gisteravond te horen in het Muziekgebouw aan ’t IJ. Onderwerp: Fluxus, de kunstvorm uit de jaren zestig die totaal on-elitair wilde zijn, maar daardoor, o heerlijke paradox, juist hyperelitair werd, of in elk geval de wereld splitste in felle voor- en tegenstanders. Performancers für Liebhaber is een zeventig minuten durende klankgeworden Pindakaasvloer. Een onderhoudende voorstelling waarin zelden gehoord werk van de Amerikaanse pionier La Monte Young, een primal scream-stukje van Yoko Ono, malle fratsen van het Duitse duo Gerhard Staebler en Kunsu Shim en een fantastische bewerking voor stemmen van Aphex Twins Fingerbib naadloos in elkaar overlopen. Het allermooist is de bewerking van La Monte Youngs Composition 1960 #7, waarin het interval b-fis minuten door de ruimte zweeft en Arnold Marinissen een dansje maakt met drie tapedecks in zijn handen. Alleen jammer dat er niet wat meer mensen in de zaal zaten.

Dinsdag 17 mei / 20.15 uur / Muziekgebouw aan ’t IJ Amsterdam



In 1958 schreef de Amerikaanse componist LaMonte Young zijn Trio for Strings. Noten duurden in dat stuk tientallen seconden; het stuk bewoog zich voort met de snelheid van een naaktslak.

Vlak daarna, rond 1960, schreef Young een fiks aantal werken, vooral voor de pianist David Tudor, die op andere manieren onorthodox waren: een piano kreeg hooi gevoerd, een piano werd tegen de muur geduwd, er werd een vuurtje gestookt op het podium. Fluxus was geboren. George Macunias, de geestelijk vader van fluxus, brak een lans voor levende kunst, non-kunst, een niet-kunst-realiteit die door iedereen begrepen zou kunnen worden.

In hetzelfde jaar 1960 zocht de kunstenares Yoko Ono een plek in New York waar ze haar werk zou kunnen presenteren. Ze vond een goedkope loft, in Chambers Street midden in Manhattan, die ze kon gebruiken als studio en woning. Samen met La Monte Young begon Ono daar aan een serie events, waarvan overigens zowel Young als Ono claimden de curator te zijn. Hoe het ook zij, in deze Chambers Street serie toonde Ono een deel van haar vroegste conceptuele kunst, onder andere Painting to Be Stepped On. Dit was een stuk doek op de vloer, een kunstwerk dat pas werd voltooid door de voetafdrukken die zich er op verzamelden.

Hoe liep het af met fluxus? Veel componisten en beeldend kunstenaars raakten de beweging kortstondig aan, lieten iets achter, namen iets mee, en gingen verder. Uiteraard hield fluxus op te bestaan. LaMonte Young ging door met zijn lange noten, en hield het hooi verder voor gezien. Maar zoals fluxus waarschijnlijk nooit had bestaan zonder Dada, dat veertig jaar eerder reuring veroorzaakte, zo zou veel museum- en podiumkunst van nu nooit hebben bestaan zonder fluxus. Het componistenkoppel Gerhard Staebler en Kunsu Shim bijvoorbeeld creeërt in musea en concertzalen acties die zo cryptisch, en tegelijk zo poëtisch mooi zijn, dat de vraag naar het waarom oplost in lucht.

In Performances für Liebhaber brengt Lunapark werk fluxus-werk van Young en Ono, en verwante stukken van ondermeer Kunsu Shim, Gerhard Staebler, Wouter Snoei, Anthony Fiumara en Arnold Marinissen. Gast in de voorstelling is Marion Traenkle, die tekent voor dramaturgie, beeld en performance.

de Volkskrant, Frits van der Waa (4 van 5 sterren)

Lunapark, nieuwkomer in het ensemblecircuit, geeft met zijn eerste cd een grensoverschrijdend artistiek visitekaartje af: met eigen versies van werk van Aphex Twin en Brian Eno getuigt het gezelschap van zijn affiniteit met ambient en vergelijkbare genres. Vooral de vertaling van de elektronische timbres naar akoestische instrumenten is bijzonder geslaagd en bijna surrealistisch. In werk van de Amerikanen Michael Gordon en David Lang komen ruigere klankwerelden aan bod. Alle distantie en abstractie verhullen niet dat het niveau waarop Lunapark musiceert opvallend hoog is.

Wo 11 mei / 21.00 uur / Paradox Tilburg

Worden de Beatles wel gezien als het belangrijkste wat de popmuziek ooit is overkomen, zo staat hun revolutionaire studio-album Revolver uit 1966 als een strak wapperende vaan op die eenzame bergtop. Op het album probeerden de Fab Four de nieuwste studiotechnieken uit, experimenteerden met arrangementen en psychedelische effecten.
In het programma Revolver experimenteert Lunapark vijfenveertig jaar later op zijn beurt met de Beatles, als een bende archeologen. Voor Cathy Berberian schreef Louis Andriessen ooit zijn drie klassieke Beatles-bewerkingen, alledrie in de stijl van een andere historische componist. Mayke Nas had de Beatles op de koptelefoon toen ze Douze Mains componeerde. De musici van Lunapark staan er rond de piano opgesteld als chirurgen rond een patiënt – als je goed luistert, hoor je de originelen uit de geplukte en gevegerde pianosnaren opklinken. Ook de Amerikaanse componist Peter Garland waagde zich aan een eigenzinnige metamorfose. En in 1, 2, 1-2-3-4 van de Engelse componist Gavin Bryars luisteren de spelers individueel over de koptelefoon naar een cassettebandje (toen heel modern!) naar hun eigen mix aan Beatle-liedjes en proberen daarmee mee te spelen. Gevolg: een ontregelende meerstemmigheid die buitengewoon verfrissend klinkt, de Beatles zonder de Beatles. Ontregelend is ook het nieuwe werk van Dugal McKinnon. Hij kreeg van Lunapark de opdracht kreeg de Beatles genadeloos door de gehaktmolen te halen – en maakte er een echte archeologische vindplaats van.

Gavin Bryars: 1, 2, 1-2-3-4
Yoko Ono Voice Piece
Louis Andriessen: 4 Beatle-liedjes
Peter Garland: Goddess of Liberty - You've Got to Hide Your Love Away
Mayke Nas: Douze Mains
Michael Chant: Boom Bang-a-Bang
Dugal McKinnon: Popular Archeology: Taxman, 1966 (wereldpremière)